ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ  ΤΩΝ  ΠΙΣΤΩΝ

Μια «ειδική» εκπαίδευση που βασίζεται στο dressage. 'Oπως ο θηριοδαμαστής μαθαίνει το λιοντάρι να περνά μέσα από το στεφάνι. 'Oπως ο «εκπαιδευτής» των σκύλων μαθαίνει στα σκυλιά συγκεκριμένες συμπεριφορές.'Oπως η αρχαία Σπάρτη μάθαινε τα σπαρτιατόπουλα να γίνονται γενναίοι και ανίκητοι πολεμιστές. 'Oπως την περιγράφει ο Πλάτων, που θα   στήριζε σ’ αυτήν την ιδανική Πολιτεία του. Όπως τα ολοκληρωτικά καθεστώτα θα  έφτιαχναν με αυτήν τους καλούς κομμουνιστές ή τους καλούς φασίστες (από την ΕΟΝ περάσαμε στην ΕΠΟΝ, που είπε κάποτε ο Μίκης) και γενικώς όπως όλα τα συστήματα φτιάχνουν πιστούς οπαδούς, έτοιμους να σκοτώσουν και να σκοτωθούν για την πίστη τους.   

Εκπαίδευση που γίνεται με μαστίγιο και ζαχαρωτό. Με αμοιβή και τιμωρία. Με πλύση εγκεφάλου. Με πειθαναγκασμό. Με ιδεολογικό διαποτισμό στο συγκεκριμένο στόχο. Με την υπόσχεση της μεγάλης μεταθανάτιας ανταμοιβής, που τάζουν όλες οι θρησκείες στους πιστούς. Οι σκοποί μπορεί να διαφέρουν αλλά οι τρόποι και οι τεχνικές αυτής της εκπαίδευσης παραμένουν ίδιοι με θετικά πάντα αποτελέσματα. Ο μπηχαβιορισμός υποστήριξε ότι με την εκπαίδευση αυτή, με συστηματική επανάληψη και εξαρτημένα αντανακλαστικά, μπορείς να κάνεις ένα παιδί ό,τι θέλεις: άγιο, ήρωα, εγκληματία, επιστήμονα ή καλλιτέχνη. 

Με τέτοιου είδους εκπαίδευση οι εξτρεμιστές του Ισλάμ κατασκευάζουν τις «ανθρώπινες βόμβες» που σκορπούν το θάνατο σε δικαίους και αδίκους εξαπλώνοντας τη βία και την τρομοκρατία. Παίρνουν εξ απαλών ονύχων παιδιά, τα κλείνουν σε «ειδικά» σχολεία, τα εθίζουν με τους γνωστούς τρόπους στην υποταγή και στην τυφλή υπακοή επικεντρώνοντας την «εκπαίδευση» στο μοναδικό στόχο. Ο Αλλάχ, ο Μωάμεθ και το Κοράνι ως μόνη αλήθεια. Ο ιμάμης, η προσευχή, η σαρία και η σχολαστική εφαρμογή των κανόνων της. Εμποτισμός στην ιδεολογία του μίσους. Από τη μια εμείς, οι πιστοί, οι καλοί και απέναντι οι άλλοι, οι άπιστοι, οι κακοί. Ο σκοπός είναι να συντρίψουμε εμείς οι πιστοί τους άλλους, τους άπιστους. Να εκδικηθούμε για τις προσβολές στον Προφήτη μας. Μισαλλοδοξία, φανατισμός και στο βάθος πανέμορφα κορίτσια και λαχταριστά πιλάφια, που περιμένουν στον Παράδεισο τους «μάρτυρες». Παροχές συγκεκριμένες και χειροπιαστές. Όλα πλέον είναι έτοιμα, οι νέοι βιάζονται να γίνουν μάρτυρες και ζώνονται τα εκρηκτικά. 

Αυτού του είδους η εκπαίδευση δεν ταιριάζει σε ανθρώπους. Είναι προσβολή και υποτίμηση της ανθρώπινης αξίας. Η εκπαίδευση του ανθρώπου φωτίζει δεν τυφλώνει το νου, ελευθερώνει δεν υποδουλώνει, υποδεικνύει, προτρέπει, αποτρέπει χωρίς να καταναγκάζει. Τον αφήνει να επιλέξει. Προτείνει τη ζωή όχι το θάνατο, την αγάπη όχι το μίσος, την αλήθεια όχι το ψέμα, τη γνώση όχι την άγνοια και την τυφλή πίστη. Προτείνει την κατανόηση και την ανοχή όχι τη μισαλλοδοξία και την άκριτη απόρριψη. Την εξέταση των πραγμάτων και την αναζήτηση του ορθού με το λογικό και όχι με το πάθος του φανατισμού. Αυτή είναι η άξια του ανθρώπου εκπαίδευση, που οδηγεί στην αυτονομία και στην υπεύθυνη ελευθερία. Παρά τις απογοητεύσεις, επιμένουμε στις αρχές και τις αξίες του Διαφωτισμού.

 Κώστας Μπαλάσκας


Νέα Παιδεία (2015), τεύχος 153