ΤΑ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΤΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

            Ο φιλολογικός κόσμος είναι ανάστατος από την ολονέν υποβάθμιση και περιθωριοποίηση του μαθήματος της Αρχαίας Ελληνικής Γλώσσας και Γραμματείας, το οποίο, για 150 και πλέον χρόνια, κατείχε βασική θέση στο πρόγραμμα σπουδών της Μέσης Εκπαίδευσης και αποτελούσε κραταιό πυλώνα της παιδείας, στο τρίπτυχο Αρχαία Ελληνικά, Νέα Ελληνικά, Μαθηματικά.

            Ήδη, εδώ και δύο χρόνια, έχει καταργηθεί και στις τρεις τάξεις του Γυμνασίου, η γραπτή εξέταση του μαθήματος, ΑΕΓλώσσα και Γραμματεία (πρωτότυπο – από μετάφραση), στο τέλος του σχολικού έτους, τακτική που, αναντίλεκτα, ισοδυναμεί με ακύρωση του μαθήματος – εξετάζονται γραπτώς μόνο η Νεοελληνική Γλώσσα και Λογοτεχνία (τρίωρη συνεξέταση!) τα Μαθηματικά, η Ιστορία και η Βιολογία.

            Απεμπολείται, ιδιαίτερα, η Αρχαία Ελληνική Γραμματεία από μετάφραση, που η διδασκαλία της έχει εισαχθεί από το 1964, με σημαντικά κείμενα, όπως: ομηρικά έπη (Ιλιάδα και Οδύσσεια), Ηρόδοτος, τραγική ποίηση (Ελένη του Ευριπίδη), Ανθολόγιο Φιλοσοφικών Κειμένων.

            Στο Λύκειο, σύμφωνα με σχετική υπουργική απόφαση που αναμένεται να εκδοθεί, οι μαθητές/-τριες εξετάζονται, στο συγκεκριμένο μάθημα, μόνο στην Α΄ τάξη (Αρχαίοι Έλληνες Ιστοριογράφοι: Ξενοφών – Θουκυδίδης). Στην Γ΄ τάξη τα Αρχαία Ελληνικά δεν διδάσκονται καθόλου ως μάθημα Γενικής Παιδείας – έχουν παραμείνει μόνο τα Θρησκευτικά και η Φυσική Αγωγή, - ενώ στη Β΄ τάξη Ημερησίου και Γ΄ Εσπερινού Λυκείου καταργείται παντελώς η γραπτή εξέτασή του, στα μαθήματα Γενικής Παιδείας, και διατηρείται μόνο στα μαθήματα Προσανατολισμού (Κατεύθυνσης), με τα Ρητορικά Κείμενα: Λυσία, Δημοσθένη, Ισοκράτη. Έτσι, κορυφαία έργα της αρχαίας ελληνικής γραμματείας, όπως ο Επιτάφιος του Θουκυδίδη, που διδασκόταν μέχρι πρότινος στην Γ΄ Λυκείου, και η Αντιγόνη του Σοφοκλή, αμφότερα σε ένα διδακτικό βιβλίο, τίθενται εκποδών και παραγκωνίζονται· δεν εξετάζονται δηλαδή κείμενα εμβληματικά που γαλούχησαν γενιές ολόκληρες μαθητών/-τριών και εξακολουθούν να διδάσκονται και να αξιολογούνται σε όλη την Ευρώπη και η διδασκαλία τους διαδραματίζει πρωταρχικό ρόλο στην εκπαίδευση. 

Αναστάσιος Αγγ. Στέφος


Νέα Παιδεία (2019), τεύχος 170