Ίχνη αιωνιότητας: Θόδωρος Αγγελόπουλος (1935-2012).

Επιμέλεια: Χρήστος Χρυσανθόπουλος, Έλλη Λεμονίδου, Γιώργος Κόκκινος, Αντρέας Π. Ανδρέου

[21/2/2026]

Νέες εκδόσεις:

• Βιγγοπούλου, Ιόλη - Ασβεστά, Αλίκη (2025). Με τους ευρωπαίους περιηγητές στα χαμάμ της οθωμανικής αυτοκρατορίας. ΠΕΚ.
• Γάλλος, Θανάσης (2025). Η Ιστορία της Τρομοκρατίας. Το Έτος Ω της Γαλλικής Επανάστασης (1793-1794). Αθήνα: Κέδρος.
• Διαμαντόπουλος, Θανάσης (2025). Οι Πρωθυπουργοί της Μεταπολίτευσης. Αθήνα: Μεταίχμιο.
• Καλούδης Α. Θοδωρής (2026). 50 Χρόνια ρεπορτάζ στην ιστορία. Η Ελλάδα και ο κόσμος στη μεταπολίτευση (1974-2025). Αθήνα: Παπαζήσης.
• Πισιμίσης, Βασίλης (2025). Νύχτες με πατσουλί. Ο αγοραίος έρωτας τον 20ο αιώνα. Αθήνα: ΜΩΒ. Πρβλ. εφ. Η Καθημερινή, στήλη Βιβλίο2.2026.
• Σακελλαρόπουλος, Τάσος (Εισαγωγή - Σχόλια) - Παπαχελάς, Αλέξης (Πρόλογος) (2025). Απόρρητα έγγραφα της ΚΥΠ για το Κυπριακό Σχολιασμένα – Ιούλιος-Αύγουστος 1974. Αθήνα: Μεταίχμιο.
• Σολταρίδης, Συμεών - Δήμου, Μαρία (2025). Παλαιομουσουλμάνοι - Κεμαλικοί στη Δυτική Θράκη, με βάση τις Πηγές των Γενικών Αρχείων του Κράτους, Διεύθυνση Εσωτερικών, Νομαρχίας Ροδόπης (1950-1970). Θεσσαλονίκη: Επίκεντρο.
• Χρυσανθόπουλος, Χρήστος - Λεμονίδου, Έλλη - Κόκκινος, Γιώργος - Ανδρέου, Αντρέας (επιμέλεια) (2026). Ίχνη αιωνιότητας. Θόδωρος Αγγελόπουλος (1935-2012). Αθήνα: Ταξιδευτής. Πρβλ. Biblionet.
• Αzoulay, Vincent (2025). Αθήνα 403. Η ιστορία ως χορικό, μτφρ. Δημήτρης Δημακόπουλος. Αθήνα: Πόλις.
• Boot, Max (2025). Αόρατοι Στρατοί. Μια επική ιστορία του ανταρτοπολέμου από την αρχαιότητα έως σήμερα, μτφρ. Στέφανος Καβαλλιεράκης. Αθήνα: Leader Books. Πρβλ. Πολιτεία.
• Byford-Jones, Wilfred (2025). To λυκόφως του Βερολίνου, μεταφρ. Γιάννης Χρονόπουλος, Αθήνα: Historical Quest.
• Chiesa, Paolo (2025). Marckalada όταν η Αμερική είχε άλλο όνομα, μτφρ. Νίκος Γ. Μοσχονάς. Αθήνα: Κάμινος.
• Hribal, Jason (2025). Τα ζώα είναι μέρος της εργατικής τάξης. Ξαναγράφοντας την ιστορία από τα κάτω. Αθήνα: OPOSITO. Βιβλιοκριτική εδώ.

Επετειακά, αφιερώματα, εκθέσεις:

• In memoriam: Πέθανε η ιστορικός Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ. Ένας αιώνας πνευματικής ακτινοβολίας, εφ. Η Καθημερινή, 16.02.2026.
• In memoriam. LiFO: «Για την Ελένη: Ο αποχαιρετιστήριος λόγος του Michael Löwy, μαρξιστή φιλοσόφου και συντρόφου της Ελένης Βαρίκα».
• Μουσείο Σχολικής Ζωής και Εκπαίδευσης, Εκπαιδευτικό υλικό για τη διδασκαλία του Ολοκαυτώματος.
• «Ολοκαύτωμα: 81 χρόνια από την απελευθέρωση του Άουσβιτς-Μαρτυρίες». Εφ. Το Βήμα 27/1/2026.
• Αφιέρωμα του ΟΗΕ στην Ημέρα Μνήμης του Ολοκαυτώματος (27.1.2026).
• «Κλεμμένη μνήμη». Επεισόδιο της εκπομπής «365 στιγμές» με τη Σοφία Παπαϊωάννου. Η εκπομπή καταγράφει τις συγκλονιστικές ιστορίες τριών Ελλήνων κρατουμένων σε ναζιστικά στρατόπεδα και ακολουθεί τη διαδρομή τριών ομάδων μαθητών από το Γυμνάσιο Νεοχωρίου Άρτας, το εσπερινό ΕΠΑΛ Ευόσμου και το Γενικό Λύκειο Ασπροπύργου, που με την έρευνά τους κατόρθωσαν να συνδέσουν το παρελθόν με το παρόν. Youtube1.2026.
• Έκθεση «Πρόσφυγες μετά τη συνθήκη της Λωζάννης. Η Εθνική Τράπεζα συμβάλλει στην ενσωμάτωσή τους στη νέα πατρίδα». Από 13.12.2025 έως 19.4.2025. Χώρος: Μικρό Χρηματιστήριο (Πεσμαζόγλου 1).
• Ψηφιακή μορφή της έκθεσης «Στα σύρματα» - Μαγνησιώτες στα κάτεργα του Τρίτου Ράιχ. Υλοποίηση από το Εργαστήριο Πολιτισμού και Ψηφιακών Εφαρμογών του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, με διευθύντρια την Ιουλία Πεντάζου.
• «Άλφα Βήτα. Τα Ελληνικά Γράμματα στη Δύση: Βυζάντιο-Ιταλία-Ευρώπη, Graeca sunt, tamen leguntur»: Έκθεση στο περιστύλιο του Μεγάρου της Βουλής που πραγματοποιείται με επίκεντρο την καθιέρωση της 9ης Φεβρουαρίου ως Παγκόσμιας Ημέρας Ελληνικής Γλώσσας, περισσότερο στο ΒΟΥΛΗ ΤV.
• 28ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης (ΦΝΘ): Μεγάλο αφιέρωμα στα αρχεία. Ανοιχτή συζήτηση «Γενεαλογία του μέλλοντος». Δευτέρα, 9.3.2026 Παύλος Ζάννας, 11:00’.

Συνεντεύξεις, ραδιόφωνο, podcast:

• Podcast Οντέτ Βαρών-Βασάρ και Γιάννης Θ. Διαμαντής για τη Διεθνή Ημέρα Μνήμης Ολοκαυτώματος. Ανάρτηση στην εφ. Το Βήμα1.2025.
• Συνέντευξη της Άννας Ρεζάν για το ντοκιμαντέρ της «Οι δικοί μου άνθρωποι» (για το Ολοκαύτωμα των Ελλήνων Εβραίων). Προβάλλεται από 22 Ιανουαρίου στο News 24/7.
• Συνέντευξη του Χρήστου Λούκου στον Γιάννη Πανταζόπουλο (LiFO 1.2.2026). «Δεν υπάρχει χώρα χωρίς μύθους. Αυτό είναι δεδομένο. Υπάρχουν, όμως, κανόνες διδασκαλίας, όχι μόνο για την Ιστορία αλλά για όλες τις επιστήμες. Κανόνες που δεν έχουν ως στόχο απλώς να "ανοίξουν το μυαλό", αλλά να μάθουν τον άλλον να σκέφτεται με πειθαρχία και βάθος».
• Μαγεία στην αρχαία Ελλάδα: Ο Άγγελος Χανιώτης, καθηγητής Αρχαίας Ιστορίας μιλάει για κατάρες και εκδίκηση κια μαρτυράει ένα ξόρκι, για να κερδίσουμε την αγαπημένη μας! Podcast της σειράς του MATHESIS: ΙΣΤΟΡΙΑ αν δεν σας άρεσε στο σχολείο.
• Νίκος Βατόπουλος (10.1.2026), συζήτηση με αφορμή την κυκλοφορία του βιβλίου Από το Μουσείο στην Κυψέλη, εκδ. Μεταίχμιο 2025. Βιβλιοβούλιο Youtube.
• Spotify, 1.2.2026. «Τι είναι η Τρομοκρατία; Μύθοι και πραγματικότητες για τη Γαλλική Επανάσταση». Συζητούν Θανάσης Γάλλος και Βαγγέλης Καραμανωλάκης.
• Spotify, 8.2.2026. «Ακτινογραφώντας μία δεκαετία τραμπισμού». Συζητούν η Τζένη Λιαλιούτη και ο Χρήστος Τριανταφύλλου.

Ημερίδες, συνέδρια, σεμινάρια, εκπαιδευτικά προγράμματα:

• Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας (ΑΣΚΙ), Η Ιστορία της Ελλάδας του 20ού αιώνα. Κύκλος ανοιχτών μαθημάτων ιστορίας, Συντονισμός Μενέλαος Χαραλαμπίδης. Διδάσκοντες: Πολυμέρης Βόγλης, Δημήτρης Καμούζης, Βαγγέλης Καραμανωλάκης, Κωστής Καρπόζηλος, Ελένη Κούκη, Ελένη Κυραμαργιού, Δήμητρα Λαμπροπούλου, Μενέλαος Χαραλαμπίδης. Ο κύκλος περιλαμβάνει οκτώ (8) αυτοτελείς δημόσιες διαλέξεις έγκριτων ιστορικών, οι οποίες θα πραγματοποιούνται σε εβδομαδιαία βάση (2, 9, 16, 23, 30 Μαρτίου και 6, 20, 27 Απριλίου 2026), στις 19.00΄ μ.μ. στο θέατρο ΣΤΟΆ (Μπισκίνη 55, 15771 Ζωγράφου).
• Ανοιχτή πρόσκληση υποβολής εισηγήσεων. Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο Ιστορίας. Αίγιο, 15-17 Μαΐου 2026.
• Πρόσκληση για συμμετοχή στο συνέδριο «Η μεταπολεμική ανασυγκρότηση της Ελλάδας. Μια ιστορία επιτυχίας;», Βόλος, 2-4 Οκτωβρίου 2026, Ένωση Ελλήνων Ιστορικών.
• «Τα κόμικς και η οπτική αφήγηση ως εκπαιδευτικό εργαλείο», 28.2.2026 Σάββατο, 9:00΄-17:00΄, στην Ιστορική Βιβλιοθήκη του Ιδρύματος Αικατερίνης Λασκαρίδη.
• ΕΜΝΕ - ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΜΕΛΕΤΗΣ ΝΕΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ, Συναντήσεις-συζητήσεις - Πρόγραμμα Φεβρουάριος-Ιούνιος 2026.
• Ινστιτούτο Νίκος Πουλαντζάς. Σεμινάρια Σύγχρονης Ιστορίας, Πρόγραμμα Φεβρουάριος-Ιούνιος 2026.

Ιστότοποι-ιστοσελίδες με ενδιαφέρον για την ιστορική εκπαίδευση:

• | Mathesis. «Απολαύστε τη χαρά της μάθησης. Δωρεάν Διαδικτυακά Μαθήματα για Όλους. Με προσήλωση στην Ποιότητα.»
• Athens Social Atlas
• European Union, HistoLab Resource Hub.
• Cosmos Education Thessaloniki
• 4ος Πανελλήνιος Μαθητικός Διαγωνισμός Map Competition. «Εμείς και ο τόπος μας. Χαρτογραφώντας τα τοπόσημα της περιοχής μας».
• Μαθητικός Διαγωνισμός Ψηφιακής Δημιουργίας «Μεσολόγγι 1826-Η Έξοδος: ένα γεγονός εθνικό και ευρωπαϊκό». Πληροφορίες για τον διαγωνισμό εδώ.

Αφιέρωμα στις φωτογραφίες της Καισαριανής:

• Για πρώτη φορά φωτογραφίες από την εκτέλεση των 200 στην Καισαριανή, Πρωτομαγιά του 1944, από τη σελίδα Greece at WWII Archives και τη σελίδα του Ιάσονα Χανδρινού αναδημοσίευση 15.02.2026-00:47 alfavita Κοινωνία.
• Ανακοίνωση της Ελληνικής Ένωσης Ιστορικών για τις φωτογραφίες από το Σκοπευτήριο της Καισαριανής, 19.2.2026.
• Τάσος Σακελλαρόπουλος, «Όταν σκοτωνόμαστε ποιανού είναι η μνήμη, κινδυνεύει να χαθεί η μνήμη» εφ. Η Καθημερινή02.2026.
• Ανακοίνωση του Ομίλου για την Ιστορική Εκπαίδευση σχετικά με τα φωτογραφικά τεκμήρια από την εκτέλεση στην Καισαριανή. Face Book, 18.2.2026
• Καισαριανή: Η εκτέλεση των 200 μέσα από τα Γενικά Αρχεία του Κράτους, εφ. Η Καθημερινή1.2026.

Επίκαιρα:

• Δημήτρης Σταματόπουλος, «Επιστροφή στην εποχή των αυτοκρατοριών;» Militaire News στο YouTube1.2026.
• Ανδρέας, Αργυρόπουλος (2025). Τρεις Ιεράρχες. Η Επανάσταση της Πίστης και της Δράσης. Εκδόσεις ΑΡΜΟΣ. Παρουσίαση του βιβλίου 14/2/2026 από τις εκδόσεις Αρμός Μαυροκορδάτου 11. Μεταξύ των ομιλητών ο ιστορικός Βλάσης Αγτζίδης, η άποψή του για το θέμα.
• Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας, 9η Φεβρουαρίου - ημέρα μνήμης του εθνικού ποιητή Διονύσιου Σολωμού. Ειδική έκδοση: «Συμβολή στην ιστορία και τη διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας. Από τα αρχεία και τις συλλογές των Γενικών Αρχείων του Κράτους», διαθέσιμη εδώ.
• Κρατικό Βραβείο Μαρτυρίας-Χρονικού 2025: Καρπόζηλος, Κωστής (1/3/2024). Ελληνικός κομμουνισμός: Μία διεθνική ιστορία (1912-1974). Αθήνα: Αντίποδες
• Euroclio, Monument(al) Challenges Toolkit, έχει αναρτηθεί ο οδηγός προς εκπαιδευτικούς και στα ελληνικά.

Αρθρογραφία:

• Δημήτρης Σταματόπουλος, «Ιράν και Τουρκία: Βίοι παράλληλοι;», Το Βήμα1.2026.
• Ρίκη Βαν Μπούσχοτεν, Γιάννος Θανασέκος, Αντώνης Λιάκος «Ποτέ ξανά: η αντιστροφή του νοήματος», Εφημερίδα των Συντακτών, 7.2.2026.
• Αγγέλα Καστρινάκη, Τεχνητή νοημοσύνη:κόλαση και παράδεισος στην Εκπαίδευση, ΤΑ ΝΕΑ, Οnline Εκδοση, 14/2/2026.
• Γεράσιμος Τζιβράς, Η τεχνητή νοημοσύνη ως αποδιοπομπαίος τράγος, Η ΝΑΥΤΕΜΠΟΡΙΚΗ, στήλη: Τεχνολογία & Επιστήμη. 14/2/2026.
• «Τι μπορεί να κάνει η Ιστορία;» – Πέντε βιβλία για όσα φέρνει το 2026. εφ. Η Καθημερινή2.2026.

Εκπαιδευτικά:

• Πανεπιστήμιο Κρήτης, Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης (Ε.ΔΙ.Β.Ε.Α.), «Ανθρωποκεντρική Τεχνητή Νοημοσύνη στην Εκπαίδευση». Open Lectures.
• Πηγές Ιστορίας: Διαθεματικές Προσεγγίσεις (2025) συλλογικός τόμος σε επιμέλεια των Κωνσταντίνου Δουκάκη και Αντώνη Κλάψη. Διατίθεται δωρεάν από τον εκδοτικό οίκο. Μπορείτε να το κατεβάσετε εδώ.
• Από την τάξη στο μικρόφωνο: Το πρώτο podcast των φιλολόγων. Άγγελος Περλέγκας, Μιχάλης Μπικάκης. Youtube.

Ντοκιμαντέρ:

• «Η επινόηση της Νεκρόπολης: συλλογική μνήμη, ταυτότητα και ταφικές πρακτικές στην ελληνιστική Αλεξάνδρεια». Διάλεξη στη μνήμη του Αντώνη Μπενάκη με ομιλητή τον Δημήτρη Πλάντζο. Διαθέσιμη στο gr.
• "The Project" της Margaux Chouraqui. Ντοκιμαντέρ παραγωγή: ©️ Les Temps Qui Courent με την υποστήριξη του Erasmus+, του ιδρύματος Hippocrène και του Ιδρύματος για τη Μνήμη του Ολοκαυτώματος, Youtube.
• Για την επέτειο από το θάνατο του Θόδωρου Αγγελόπουλου (24/1/2012) το Αρχείο ΕΡΤ προτείνει ένα επεισόδιο της σειράς “Τοπία της σιωπής” (2009)

Κινηματογράφος:

• Επιστροφή στην Πατρίδα (2025). Σκηνοθεσία Άκης Κερσανίδης - Χρύσα Τζελέπη.
• Βραβείο Καλύτερης ταινίας από την Πανελλήνια Ένωση Κριτικών Κινηματογράφου στο 27ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης. Youtube.
• ManKind’s Folly. Η ύβρις της ανθρωπότητας, ντοκιμαντέρ του Γιώργου Αυγερόπουλου που απέσπασε δύο σημαντικά βραβεία στο LAGFF-doc στα πλαίσια του Los Angeles Greek Film Festival, το Official Trailer.
• Στάθης Καλύβας, «Ο θρίαμβος της άγνοιας (Ι)», Η Καθημερινή2.2026. Συζήτηση με ιστορικούς για την ταινία του Γ. Σμαραγδή «Καποδίστριας» Youtube 19.1.2026. «Ιωάννης Καποδίστριας» ένα επεισόδιο της εκπομπής «365 στιγμές» με τη Σοφία Παπαϊωάννου. Προβλήθηκε την Πέμπτη 5/2/2026.

Διεθνείς τοποθετήσεις:

• Euro Clio “Teaching Contested Histories in a Changing World”
• “Using Large Learning Models in the History Classroom: practical perspectives”. By Julia Moses and Charles West, published 15th October 2025.
• On GPS: Scholar Omer Bartov says genocide doesn’t always look like the Holocaust.
• Veblen's Theory of Conspicuous Consumption (link)
• Artificial intelligence and history: an introduction Luxembourg Centre for Contemporary and Digital History (C2DH).
• The Historical Association (Αγγλική Ένωση Ιστορικών). Κανάλι στο Youtube.