[21/4/2026]
Νέες εκδόσεις:
Backler. Katherine (2026). Athena’s sisters. Cambridge University Press.
Bλαχογιάννης, Γιάννης (2026). 13 Διηγήματα για το ΜΕΣΟΛΟΓΓΙ από τα ΜΕΓΑΛΑ ΧΡΟΝΙΑ. Αθήνα: ΥΠΑΙΘΑ-ΓΑΚ. Διατίθεται δωρεάν.
Eicher, Jeremy (2025). H ηχώ του Χρόνου: Ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος, το Ολοκαύτωμα και η μουσική της μνήμης, μετάφρ. Κατερίνα Σχινά. Αθήνα: ΜΙΕΤ.
Lemire, Vincent - Gaultier Christophe (2026). Ιερουσαλήμ. Η ιστορία μίας πόλης, graphic novel, μτφρ. Μυρτώ Καλοφωλιά. Αθήνα: Ίκαρος.
Lüthi, Lorenz M. (2026). The Iron Curtain. A Short History of Socialisti Borders. Cambridge University Press. Ελεύθερη πρόσβαση στο διαδίκτυο από 14/4/2026 έως 28/4/2024.
The Books’ Journal, τχ. 175 (Απρίλιος 2026)
Αβδελά, Έφη - Βασιλειάδου, Δήμητρα - Βόγλης, Πολυμέρης - Τριανταφύλλου, Χρήστος (επιμέλεια) (2026). Σύγχρονες συζητήσεις για την ιστορία και την ιστοριογραφία. Αθήνα: Ελληνική Ένωση Ιστορικών.
Αλεξίου, Σπύρος (2026). Προδομένο Μεσολόγγι. Αθήνα: Τόπος (Μοτίβο Εκδοτική).
Γούναρης, Άλκης (επιμέλεια) (2026). Νόηση και Συνείδηση στα Ζώα. ΕΚΠΑ: Εργαστήριο Εφαρμοσμένης Φιλοσοφίας. Ελεύθερη πρόσβαση.
Εταιρεία Μελέτης Νέου Ελληνισμού (ΕΜΝΕ), Μνήμων 42 (2025).
Ντε Πιζάν, Κριστίν (2026). Το βιβλίο της πολιτείας των κυριών, εισαγωγή - μετάφραση - σχόλια Ν. Καραπιδάκης, Ν. Κοκκομέλης. Αθήνα: Εστία.
Πούχνερ, Βάλτερ (2025). Ελληνικό Θέατρο μεταξύ της Αρχαιότητας και της Ανεξαρτησίας, μετάφραση Σταμάτης Δημητρίου. Αθήνα: ΑΡΜΟΣ.
Σειρηνίδου, Βάσω (2026). Στα χρόνια της βίας. Έγκλημα, κοινωνία και συγκρότηση κράτους στην επαναστατημένη Ελλάδα (1822-1827). Αθήνα: Θεμέλιο.
Σόμπολος, Πάνος (2026). Γυναικοκτονίες που συγκλόνισαν το πανελλήνιο. Αθήνα: Πατάκης.
Τα Ιστορικά, τχ. 82 (Απρίλιος 2026). Εκδόσεις Μέλισσα & Μουσείο Μπενάκη. Βλ. ιστοσελίδα του περιοδικού στο Facebook.
Τσέκερης, Άγγελος (2026). «Ποιος κυβερνάει αυτόν τον τόπο…» Η πολιτική σύγκρουση στην Ελλάδα από τη δολοφονία του Λαμπράκη μέχρι τη Δικτατορία 1963-1967. Αθήνα: Θεμέλιο.
Επετειακά, αφιερώματα, εκθέσεις:
Αφιέρωμα στην 21η Απριλίου 1967. Από το αρχείο της ΕΡΤ «Το πολιτιστικό έγκλημα της Χούντας».
Οι εκδόσεις Θεμέλιο διοργανώνουν κύκλους συζητήσεων με αντικείμενο την νεοελληνική ιστοριογραφία στη Μεταπολίτευση.
«25η Μαρτίου: Η καθιέρωση και οι περιπέτειες των εορτασμών της εθνικής επετείου μέσα στον χρόνο». Ανυπόγραφο άρθρο, αλλά πολύ ενδιαφέρον και καλά τεκμηριωμένο, αναρτημένο στην ιστοσελίδα Βιβλιοπωλείο ΜΙΕΤ.
Şükrü Ilitcak, «Η πρώτη πολιορκία του Μεσολογγίου από την οπτική των πολιορκητών». Ανάρτηση στο Academia.
«27 Απριλίου 1941: Τα ναζιστικά στρατεύματα μπαίνουν στην Αθήνα» από τη σειρά «Εκπομπές που αγάπησα» με την Πηνελόπη Δέλτα - αρχείο της ΕΡΤ.
Συνεντεύξεις, ραδιόφωνο, podcast:
Aντώνης Λιάκος:”Ζούμε εποχές αντίστοιχες με του Μουσολίνι και του Χίτλερ”.LIFO VIDEOS με τη Σταυρούλα Παπασπύρου
«Για τι θυσιάστηκαν οι 200 της Καισαριανής; Μία συζήτηση με την ιστορικό Τασούλα Βερβενιώτη», Luben TV.
«Οι εικόνες της Καισαριανής και τα «αν» της Ιστορίας». Ο [γερμανοέλληνας] ιστορικός Χάγκεν Φλάισερ έχει αφιερώσει τη ζωή του στη μελέτη της γερμανικής κατοχής. Τι ένιωσε όταν είδε τις φωτογραφίες του 1944 από το Σκοπευτήριο; Η Καθημερινή, 23/3/2026.
«Δεν είναι αυτό που νομίζεις». Ο ιστορικός Σταύρος Παναγιωτίδης ερευνά, ξεψαχνίζει μύθους, παρεξηγήσεις και άβολες αλήθειες.
«Χειρόγραφα ταξίδια» Σύρος, Χίος, Θεσσαλονίκη, Αθήνα. Μία παραγωγή του pod.gr σε συνεργασία με το Ίδρυμα Αικατερίνης Λασκαρίδη. Παρουσιάζει η ιστορικός Ιόλη Βιγγοπούλου.
Νέο podcast στη σειρά ΙστορΙΙΕς του Ινστιτούτου Ιστορικών Ερευνών. Ο Χρήστος Χρυσανθόπουλος μάς μιλάει για τη ζωή και το έργο του Θόδωρου Αγγελόπουλου στο Spotify στο Υoutube.
Με αφορμή της συμπλήρωση 90 χρόνων από τον θάνατο του Ελευθερίου Βενιζέλου (18/3/1936), ο Τάσος Σακελλαρόπουλος συνομιλεί με τον Γιάννη Χαραλαμπίδη (podcast).
Ημερίδες, συνέδρια, σεμινάρια, εκπαιδευτικά προγράμματα:
«Η διδασκαλία της Ιστορίας στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Η θεσμική, διδακτική και επιστημονική προσέγγιση της Ιστορίας στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση σήμερα». Ημερίδα του 1ου Πρότυπου Γενικού Λυκείου Αθηνών - Γενναδείου (Ηπίτου 5, Πλάκα – 10556 Αθήνα). Σάββατο 16 Μαΐου 2026, 8:30΄-15:50΄. Το πρόγραμμα. Δήλωση συμμετοχής.
7ο Διεθνές Συνέδριο Προφορικής Ιστορίας - Πρόσκληση για υποβολή προτάσεων: «Διάλογοι μεταξύ Προφορικής Ιστορίας και Τέχνης. Οι προφορικές αφηγήσεις στον κινηματογράφο και το θέατρο». Αθήνα, 27-29 Νοεμβρίου 2026.
ΕΜΝΕ-Μνήμων, Συναντήσεις-συζητήσεις. Πρόγραμμα Φεβρουαρίου-Ιουνίου 2026.
Ινστιτούτο Νίκος Πουλαντζάς, Πρόγραμμα Σεμιναρίων Σύγχρονης Ιστορίας, από 2/2/2026 έως 8/6/2026.
Κατανοώντας το παρόν και σχεδιάζοντας το μέλλον. (Μέρος Α΄ 14.03.2026) και (Μέρος Β΄ 21.03.2026) Ιστορικοί περίπατοι, Μαριλένα Κατσίμη ERTεcho.
Η διαρκής επιστροφή της δεκαετίας 1940, Φωτογραφία, Μνήμη, Ιστορία, 28-29 Απριλίου, 18.00-21.00. Συζητήσεις στη Δημοτική Αγορά Κυψέλης. Δημοσίευση των ΑΣΚΙ στο Facebook.
Πανιώνιος Στέγη Βύρωνα. Πρόσκληση σε εκδήλωση με ομιλητή τον ιστορικό-ερευνητή δρ. Ιάσονα Χανδρινό, με θέμα «Από το έπος της εθνικής αντίστασης στο όνειδος της χούντας των συνταγματαρχών». Τετάρτη 22/4/2026, 19:30΄, δημοτικός κινηματογράφος Νέα Ελβετία.
1ο Φεστιβάλ Κινηματογραφικής Παιδείας, “Μovie Making Magic” μία συνδιοργάνωση της Κινηματογραφικής Λέσχης Πεύκης, του Δήμου Λυκόβρυσης-Πεύκης, του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου Οπτικοακουστικών Μέσων και Δημιουργίας (ΕΚΚΟΜΕΔ) και της Γενικής Γραμματείας Επικοινωνίας και Ενημέρωσης.
Ιστορικό Αρχείο Ομίλου Πειραιώς, «Αφηγήσεις της Ιστορίας», 3η εκδήλωση του κύκλου την Παρασκευή 24 Απριλίου 2026, 17:30΄ στον Ταύρο. Πρόγραμμα.
Ιστότοποι-ιστοσελίδες με ενδιαφέρον για την ιστορική εκπαίδευση:
Εκπαιδευτική Τηλεόραση, Βουλή Τηλεόραση, Πρόγραμμα 28 Μαρτίου 2026.
Γενικά Αρχεία του Κράτους, Εκπαιδευτικά προγράμματα.
Μοdern American History, A Water's History of the United States. Volume 9-Special Issue 1-March 2026
Ψηφιακό αποθετήριο “ΙΩΣΗΠΟΣ”, αποθετήριο ισραηλιτικής κοινότητας Θεσσαλονίκης. Προσβάσιμα 212.000 τεκμήρια που συμβάλλουν στην προβολή του πολιτιστικού αποθέματος των εβραϊκών κοινοτήτων της Ελλάδας.
Μελίσπη-ΨΒΔΒ (όλα τα ψηφιακά διδακτικά βιβλία σε διάφορες ψηφιακές μορφές (ePUB, Interactive PDF, PDF για Web)
Επίκαιρα:
Σωτήρης Ριζάς (18 Απριλίου 2026) To πραξικόπημα της 21η Απριλίου 1967. Άρθρο στο Επιμύθιον. Διαδικτυακός τόπος ιστορικής παιδείας.
«Αναζητώντας το ρόδο του Ισπαχάν», Μυρσίνη Ζορμπά. Πρώτη δημοσίευση στο περιοδικό ΧΡΟΝΟΣ, 23 Ιουλίου 2017. Ένα ταξιδιωτικό κείμενο για την Περσία, επίκαιρο λόγω του πολέμου…
Mε αφορμή την επέτειο της 25ης Μαρτίου 2026 μπορείτε να περιηγηθείτε στις ενότητες του ψηφιακού κόμβου που δημιούργησαν τα Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας (ΑΣΚΙ) το 2021 με τίτλο «Αριστερά και ’21: διαδρομές μιας επανάστασης στον 20ό αιώνα».
«Εις μνήμην»… η Ευαγγελία Χολέβα για τον Παρασκευά Κονόρτα (1956-2026) The Books’ Journal 175 (Απρίλιος 2026). Ανάρτηση στο FB 17/4/2026.
Αρθρογραφία:
«Ο κόσμος των Προσφυγικών με τον φακό του Γιώργου Λάνθιμου», της Μαργαρίτας Μιχελάκου στο inside story.
«1821: Γιατί η Ελληνική Επανάσταση ήταν και δημοκρατική». Γράφει ο Χάρης Αθανασιάδης στο rosa.gr.
«Γνωρίστε τους απογόνους των αγωνιστών του 1821». Αρχείο Life & Style, κείμενο και συνεντεύξεις Γιάννης Σαχίνης, Μάρτιος 2009, αναδημοσίευση Το Βήμα 25/3/2026.
H Ελληνική Επανάσταση με τα μάτια του Eric Hobsbawm, Η Εποχή 25/3/2026.
«Ένα έθνος, όσο ευφυές και επίμονο». Τι αποκαλύπτουν τα αρχεία του Τζορτζ Κάνιγκ για τη στροφή της βρετανικής πολιτικής έναντι του ελληνικού ζητήματος το 1826, που άλλαξε τα δεδομένα. Αριστείδης Χατζής, Η Καθημερινή 25/3/2026
Άρθρο του Πολυμέρη Βόγλη στο αφιέρωμα της εφ. Το Βήμα για τα 80 χρόνια από την έκρηξη του εμφυλίου πολέμου. Ανάρτηση στο facebook.
«Παίζοντας» ξανά με τη μνήμη του Εμφυλίου. Με αφορμή τη συμπλήρωση ογδόντα ετών από την πρώτη μάχη της κύριας φάσης του Εμφυλίου, δύο «εκδηλώσεις μνήμης» οργανώθηκαν στο Λιτόχωρο. Καλλιεργούν όντως την ιστορική μνήμη; Ή συνιστούν πολιτική κατάχρησή της; Γράφουν οι ιστορικοί Τάσος Σακελλαρόπουλος και Βλάσης Αγτζίδης. Η Καθημερινή, 8/4/2026.
«Ήταν τελικά ο παππούς ναζί;» Χάρη σε μια νέα μηχανή αναζήτησης, που δημιούργησε η γερμανική εφημερίδα Die Zeit, οι Γερμανοί μπορούν να διερευνήσουν στα αρχεία του Εθνικοσοσιαλιστικού Κόμματος τα ίχνη των προγόνων τους. Διαιώνιση της ενοχής; Ή καλλιέργεια της μνήμης; Η Καθημερινή 13/4/2026.
Εκπαιδευτικά:
Γεννιόμαστε ως Ιστορία: Οι έφηβοι απέναντι στην Επανάσταση. Βλέμμα εφήβων - Ίδρυμα Μιχάλης Κακογιάννης, εκπαιδευτικό πρόγραμμα με συντονίστρια την Νατάσα Μερκούρη. Παραγωγή 2021, αλλά παραμένει επίκαιρο.
«500 χιλιάδες ευρώ για ένα Εθνικό Απολυτήριο…» Μάρνυ Παπαματθαίου, Το Βήμα 25/3/2026.
«Ποιος κρατάει το «κλειδί» των Πανελλαδικών; Τα χρήματα και η βαρύτητα που δίνονται σε φροντιστήρια και ιδιαίτερα σκιαγραφούν τη δυσκολία αναβάθμισης του λυκείου». Η Καθημερινή, 1/4/2026.
«Το Βήμα των Μαθητών. 2ος Πανελλαδικός και Παγκύπριος Διαγωνισμός Σχολικών Εφημερίδων και Δημοσιογραφίας».
Νέα Παιδεία-Γλώσσα. Νεοελληνική Γλώσσα Α’ Γενικού Λυκείου-Εγχειρίδιο Γλωσσικής Διδασκαλίας για το Λύκειο.
Ντοκιμαντέρ:
«Και ΕΛ και ΑΛ. Κάπου ανάμεσα. Και Έλληνες και Αλβανοί», σκηνοθεσία Ιλίρ Τσούκο, επιστημονικός σύμβουλος Δημήτρης Χριστόπουλος, υποτιτλισμός Ελεάνα Ζιάκου, παραγωγή Onassis Stegi.
Νέα σειρά 12 ιστορικών ντοκιμαντέρ με τίτλο «Πόλεις» στην ΕΡΤ3. Συνεργασία των Γενικών Αρχείων του Κράτους (ΓΑΚ): Κεντρικής Υπηρεσίας, Δράμας, Εύβοιας, Θεσπρωτίας, Ροδόπης. Τα δύο πρώτα επεισόδια.
Κινηματογράφος/Θέατρο
«Ο κόκκινος δάσκαλος» (trailer) σε σκηνοθεσία Στέλιου Χαραλαμπόπουλου. Προβολή Πέμπτη 23/4 στις 18:00 στην αίθουσα Σάκης Καράγιωργας ΙΙ. Μετά την προβολή θα ακολουθήσει συζήτηση με την Ιστορικό Αναπληρώτρια Καθηγήτρια και Πρόεδρο της Τμήματος Κοινωνικής Ανθρωπολογίας Νίκη Μαρωνίτη, τον σκηνοθέτη Στέλιο Χαραλαμπόπουλο και τον Ομότιμο Καθηγητή Ψυχιατρικής του ΕΚΠΑ Δημήτριο Πλουμπίδη.
«Αντίσταση και Μνήμη: Θεσσαλονίκη στα χρόνια της δικτατορίας» σε σκηνοθεσία Μαρίνας Δανέζη και σενάριο Εριφύλης Μαρωνίτη. Πρώτη προβολή την Κυριακή 19 Απριλίου (18:00) στην αίθουσα Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου Θεσσαλονίκης.
“ΛΟ” (trailer) σε σκηνοθεσία Θανάση Βασιλείου (2025). Βραβείο ΕΚΚΟΜΕΔ πρωτοεμφανιζόμενου σκηνοθέτη (Ελληνικό πρόγραμμα) στο 27ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης 2025.
«Μπουμπουλίνας 18». Το βιβλίο-μαρτυρία της Κίττυς Αρσένη για τα βασανιστήρια που υπέστη κατά τη διάρκεια της Δικτατορίας μεταφέρεται στη σκηνή του Θεάτρου του Νέου Κόσμου, σε σκηνοθεσία Σοφίας Καραγιάννη από τις 25 Απριλίου.
“TELL ME” (Πες μου) σε σκηνοθεσία του Νίκου Μεγγρέλη και σενάριο των Ρενέ Ρεβάχ - Νίκου Μεγγρέλη. Ντοκιμαντέρ μεγάλου μήκους, ακολουθεί την πορεία της Ρενέ Ρεβάχ να ανασυνθέσει τη διαδρομή της οικογένειας της - Ελλήνων Εβραίων της Θεσσαλονίκης. Danaos Cinema, πρόγραμμα προβολών.
Λογοτεχνία:
Faye, Gael (2025). Tζακαράντα, μτφρ. Γιάννης Στρίγκος. Αθήνα: Πατάκης. Βλ. παρουσίαση στο Book Press.
Λαμψίδου, Ουρανία (2026). Ο δικός του χρόνος. Αθήνα: Εστία.
Λαμπρινίδη, Χριστιάνα (2026). Σμύρνη των πολλών και των όλων. Αθήνα: Εστία.
Μουστάκας, Χρόνης (2025). Ιουστινιανός-Κατά τον δαίμονα εαυτού. Αθήνα: ANUBIS.
Διεθνείς τοποθετήσεις:
Council of Europe, Congress of Local and Regional Authorities - 50th Session, March 31 - April 2, 2026.
EuroClio, Moments that matter: critical incidents and history teachers’ historical consciousness by Robbert-Jan Adriaansen, March 19, 2026.
HEIRNET 2026, Padova Conference, Wednesday 26th-Friday 28th August
Paul Zanazanian websites: History in the Now, McGill Faculty of Education.
