Πολλές φορές έχει ειπωθεί και γραφεί από τους εκπαιδευτικούς της πράξης ότι σε ένα συγκεντρωτικό και εξετασιοκεντρικό σύστημα, όπως το ελληνικό, οι πανελλαδικές εξετάσεις της Γ΄ Λυκείου δεν καθορίζουν μόνο την εισαγωγή των μαθητών στην τριτοβάθμια εκπαίδευση αλλά ρυθμίζουν καθοριστικά και τη διαχείριση του μαθήματος στην τάξη.
Όλοι οι λαοί αγωνίστηκαν και αγωνίζονται να αποκτήσουν την πολιτική, θρησκευτική και κοινωνική τους ελευθερία. Να ζουν σε μια κοινωνία, στην οποία ο καθένας να έχει το δικαίωμα να εκφράζει ελεύθερα τη γνώμη του. Γιατί τότε μόνο νιώθει κανείς πραγματικά ελεύθερος, όταν είναι ελεύθερος να διατυπώνει χωρίς φόβο την άποψή του.
Το θέμα της Έκθεσης που δόθηκε φέτος (2018) στις Πανελλαδικές Εξετάσεις ΓΕΛ φέρνει στη συζήτηση τον παιδευτικό σκοπό και ρόλο του σχολείου, που έχει σχεδόν λησμονηθεί πια και συρρικνώθηκε στο στενά και τυπικά εκπαιδευτικό.
Η Ιστορία δείχνει ότι οι χώρες, οι κοινωνίες, πορεύονται προς τον εκδημοκρατισμό τους με το χρόνο της η καθεμιά και με το ρυθμό της, με εμπόδια και παλινδρομήσεις.
Ίσως ο σημαντικότερος παράγοντας που συμβάλλει στην ανθρώπινη εξέλιξη, είναι το σχολείο. Όμως, ποιος πραγματικά είναι ο ρόλος του, αφενός ως προς το άτομο και αφετέρου ως προς την κοινωνία;
Ο Αδαμάντιος Κοραής (1748-1833), Σμυρναίος, με χιώτικη καταγωγή, επιφανής διδάσκαλος του Γένους και εξέχουσα πνευματική μορφή του Ελληνισμού, έζησε στο Παρίσι, τας «Νέας Αθήνας», κατά την έκφρασή του, την εποχή του Διαφωτισμού και της Ελληνικής Επανάστασης, από το 1788 ως το τέλος της ζωής του.
Η ρήση αυτή του Πυθαγόρα, που έγινε σύμβολο των Στωικών, ειπωμένη πριν από 2.500 χρόνια, είναι επίκαιρη σήμερα όσο ποτέ άλλοτε. Καθώς βρισκόμαστε σε βαθιά κρίση όχι μόνον οικονομική, αλλά και πολιτισμική, εκπαιδευτική, κοινωνική, με απόλυτη σύγχυση αξιών και προσανατολισμού, ο προβληματισμός για την ανατροφή των νέων θα έπρεπε να είναι συνεχής.
Η σπουδή της Ιστορίας δε φωτίζει μόνο το παρελθόν, όπως νομίζουν πολλοί, ούτε αποτελεί περιδιάβαση σε νεκροταφείο ή σε μουσείο. Φωτίζει κυρίως το παρόν και μας βοηθάει να βλέπουμε κάπως καθαρότερα το μέλλον, ενισχύοντας την όραση με γνώση, ώστε να ενεργούμε πιο έγκαιρα και πιο σωστά. Όποιος ξέρει καλύτερα, σκέπτεται ορθότερα.
